Araç çubuğuna atla

OSMANLI DEVLETİNDE ŞEHZADE EĞİTİM SİSTEMİ

          

Osmanlı padişahlarının oğulları babalarının sağlığında yüksek haslarla görevlendirilirlerdi. Bu suretle bütün askeri¸ siyasi¸ idari işlerde yetiştirilirlerdi. Yanlarında annesi¸ hocaları¸ askerleri ve maiyeti olduğu halde sancağa gönderilirlerdi. Sancakta bulunan şehzadelere Çelebi sultan denirdi. Osmanlılarda şehzadeler on – onyedi yaşına geldiklerinde sancaklara gönderilir¸ lala dediğimiz çok tecrübeli bir devlet adamının gözetiminde hem işleri yürütür hem de yetiştirilirlerdi. Yanında bulunan diğer görevliler şunlardır: Defterdar¸ Nişancı¸ Ruznamçeci¸ Çavuşbaşı¸ Divan katibi¸ Miralem¸ Mirahor¸ Çeşnigir¸ Kapıağası¸ tabib¸ bahçivan vb. Bu ise bizlere küçük bir devlet teşkilatlanmasının örneğini gösterir ki bu sayede şehzade mükemmel bir şekilde yaşayarak eğitimini almış olur.

Şehzadeler kendi sancaklarında zeamet ve tımar tevcih edebilir¸ berat ve hükm verebilir¸ askerleriyle birlikte savaşlara katılabilirlerdi. Ancak yapacakları tüm işlerde merkeze bilgi vermek zorundaydılar. Böylece Osmanlı Devleti şehzadeleri yetiştirirken merkezi otoriteyi ihmal etmemiştir. Devletin başarılı olmasının temel sebebi¸ merkezi otoritesinin çok güçlü olmasındandır. Tarih içerisinde merkezi otoritesi en güçlü olan devlet Osmanlı Devletidir. En uzun ömürlü olan Türk devleti de bu sebebledir ki Osmanlılar olmuştur.

Şehzadeler Anadolu da belli başlı şehirlerde görev almışlardır. Önemli şehirler şunlardır ; Manisa¸ Amasya¸ Konya¸ Trabzon¸ Kütahya¸ Sivaş Sinop¸ Muğla¸ Bursa¸ İzmit¸ Eskişehir ve Balıkesir’dir. Şehzade sancakları içerisinde ise en meşhur olan Manisa’dır. Bunun sebebi ise burada yetişen şehzadelerden padişah olanın çok olmasıdır. Manisada görev yapan şehzadeler şunlardır; Yıldırım Beyazıd’ın oğlu Süleyman Çelebi¸ II.Murat’ın oğlu II.Mehmet (Fatih) II.Mehmet’in oğlu Mustafa¸ II. Beyazıt’ın oğulları Abdullah ve Mahmut¸ Yavuz Selim’in oğlu Süleyman ( Kanuni )¸ Kanuninin oğulları Mustafa ve Mehmet¸ II. Selim’in oğlu Murat¸ II.Murat’ın oğlu Mehmettir.

Günümüz modern eğitim sisteminin temellerinde şunlar bulunmaktadır: Öğrenci¸ öğretmen¸ eğitim sistemi¸ ders araç gereçleri¸ okul¸ rehberlik. Manisa’da kurulan ve Şehzade mektebi dediğimiz yapıyı bu ölçütlerle inceleyelim.

Manisa Şehzade mektebinin özel öğrencileri şehzadelerdir. Devlet işlerinde tecrübe kazanmak için gelen şehzadeler burada tüm alanlarda eğitim görmüşler ve usta ellerde yetiştirilmişlerdir. Mesela bir şehzadenin annesi ; padişah eşinin ve şehzade anneliğinin nasıl olması gerektiğini burada alacağı eğitimle öğrenir. Lala’nın defterdarın ve diğer görevlilerin eğitimleri yine bu okulda verilir. Şehzade padişah olduğunda maiyeti efradının ona nasıl davranacağı eğitimi verilirken şehzadenin kabiliyeti ve özelliklerini çok iyi öğrenen bu insanlar yönetimde ve sosyal hayatta hata yapmazlar böylece bir sistem oluşturulmuş olurki¸ devlet idaresinde hatalar yapılmaz ve önemli ölçüde başarılar kazanılmış olur. Alelade tahta çıkmayan bu şehzadelerden her birisi cihan padişahlığına adaydır. Nitekim de bu böyle olmuş ve Osmanlı sultanları tarihe yön vermişlerdir. Öyleki şehzadeler o kadar yeterlilerdir ki şehzadelikleri döneminde örfi hukuka dair kanunlar dahi hazırlamışlardır. Şehzade Süleyman Manisa sancağında görev yaparken İstanbul’a bir siyasetname göndermiştir. İşte bu belgeden bir kısmı şu şekildedir. “Bir cemaat bir mahalle içinde adam öldürmüşse; o cemaat¸ mahalle ve köy halkı öldüreni bulmak zorundadır. Bulmazlarsa fidye ile cezalandırılacaklardır.”

Küçük yaştaki şehzadelerin eğitimi için tayin edilen hocalar; onların dini¸ manevi eğitimlerinden sorumluydular. Şehzadelerle birlikte sancağa çıkar ve onlara fıkıh¸ hadiş kelam¸ tefsir ilimlerinin yanında tarih¸ astronomi¸ coğrafya¸ kimya¸ matematik gibi dersleri de okuturlardı. Ayrıca öğrencinin kabiliyetine göre manevi ve tasavvufi dersler verilirdi. Nitekim Molla Hüsrev ve Molla Fenari’den sonra bir maneviyat eri olan Akşeyh hazretlerinden ders alan II. Mehmet (Fatih) dünyanın en başarılı hükümdarlarından biri haline gelmiş¸ Akşeyh hazretlerinin yönlendirmeleri ve manevi nüfuzuyla İstanbul’un fethi Osmanlı devletine müyesser olmuştur. Bunlar haricinde şehzadeler idari¸ siyasi¸ askeri ve dış politika ile ilgili de eğitim almışlardır.

Lalalar; şehzadelerin idare ettiği sancağın vezir-i azamı özelliğindedir. Şehzadenin terbiyesinden sorumlu olduğu gibi devlet idaresi ve devlet reisi olarak yetişmesinde de çok etkili rol almışlardır. Hatta bazı lalalar şehzade hükümdar olduktan sonra bile hizmetlerine devam etmişlerdir.
Şehzadelerin irfan ve kabiliyetlerine göre yanlarında alim¸ şair¸ edip şahsiyetler de bulunur¸ bunlardan eğitim alan şehzadeler arasında ilmi eser yazan¸ şair¸ edebiyatçı¸ hükümdarlar da yetişmiştir. Özellikle yönetim alanında yetiştirilen şehzadeler tam anlamıyla devlet başkanı stajı ve eğitimi görmekteydiler. Almış oldukları bu eğitimi ise tüm hayatları boyunca kullanmışlardır.

Şehzadelerin almış oldukları dersleri ise şu şekilde sıralayabiliriz;

1- Devlet yönetimi ile ilgili dersler: Devlet idaresi ile ilgili olarak idare¸ hukuk¸ askerlik ve siyasi konularda uzmanlardan ders almışlardır. Askeri ve siyasi alanda özel olarak yetiştirilen şehzadeler fiilen askerleriyle birlikte savaşa katılmışlardır.
2- Dini-manevi dersler: Dönemin en meşhur alim¸ şeyh ve mutasavvıflarından dersler almışlar ve bu ilişkileri hükümdar olduktan sonra da devam etmiştir.
3- Spor eğitimi: Kabiliyet ve yeteneklerine göre spor dersleri almışlardır. Bunlar ise ata binmek¸ ok atmak¸ kılıç kullanmak¸ güreş¸ yüzmek¸ değişik halk oyunlarını öğrenmektir.
Şehzadeler almış oldukları çok iyi bir eğitimden sonra devlet işlerinde görev almaya başladıklarında çok fazla başarılı olurlar¸ hatta hükümdar olduktan sonra dahi lalalarının fikirlerine müracaat ederek devlet için en doğru kararları verirlerdi.

Sonuç: Şehzade eğitim sistemiyle geleceğin padişahları en mükemmel şekilde yetiştirilmişlerdir. Bir taraftan devlet idare yapısı öğretilirken diğer taraftan fikri eğitimleri mükemmel bir şekilde tamamlanmıştır. Beste yapacak kadar musiki dersi alan şehzadeler¸ baş pehlivanla güreşecek kadar spor eğitimi almışlardır. İlmi eser yazabilecek seviyeye gelen bu şehzadeler zaman içerisinde tarihe ve cihana damgalarını vurmuşlar tüm insanlığın teveccühünü kazanmışlardır. Annesiyle birlikte sancaklarda görev aldıkları için şefkat ve merhametten yoksun kalmayan bu yüce insanlar bir karıncayı incitmekten korkarken çok büyük¸ devasa haçlı ordularını da durdurmayı başarmışlardır. Halkla iç içe yaşamasını öğrenen şehzadeler¸ halkın tüm dertleriyle ilgilenirken kadrolarını da buna yönlendirmişlerdir. Halkın tüm dertlerine çare bulan bu yöneticiler ve bunu bu haneden mensupları halkın ve hakkın huzurunda hak ettikleri yeri almışlardır.

1- İ. Hakkı Uzunçarşılı¸ “Sancağa Çıkan Osmanlı Şehzadeleri¸” Belleten.
2- İ. Hakkı Uzunçarşılı¸ Osmanlı İlmiye Teşkilatı
3- İ. Hakkı Uzunçarşılı¸ Osmanlı Saray Teşkilatı
4- Abdulmecit Mutaf¸ “Şehzadelerin Sancağa Çıkmaları ve Eğitimi”
5- Osman Turan¸ Türk Cihan Hakimiyeti Mefkuresi.

OSMANLI DEVLETİNDE ŞEHZADE EĞİTİM SİSTEMİ” için 3 yorum

  • Ocak 6, 2013 tarihinde, saat 1:21 pm
    Permalink

    Allah razi olsun guzel bilgiler icin

    Yanıtla
  • Mayıs 27, 2020 tarihinde, saat 4:23 pm
    Permalink

    junk genomes through the lethal predicament

    Eight hundred years ago, in hardscrabble grinding town around the outskirts of what used to be among the list of magical villages of the longstanding sport, Troy, A 30 yr old female patient been recently put down to get to sleep in your natural lined grave.

    similarly to additional inside your Byzantine days graveyard, your ex bone tissues weary the beautiful stains of an arduous agrarian lifestyle. rather something else entirely shortened the eye including Henrike Kiesewetter, fantastic archaeologist attached to work Troia at Tebingen institution, for your own woman curated each skeleton: Two calcified nodules, every last huge a blood, located at the lower chest, just beneath our bones.

    The skeletal frame of women business died 800 years ago for the borders on medieval city of Troy in day time egypr needs produced the first register of mother’s sepsis within the traditional. geonomics closed within your calcified nodules, discovered at the base of the chest with removed for research, gave the full genomes coming from the pathogenic bacteria most responsible for your ex health problems. shot: Gebhard Bieg

    “The preliminary supposed already been these types of were tubercles arising from tuberculosis, tells, a school of Wisconsin Madison guru on with time of pathogens so a tutor of medication and physical microbiology. A bacterial infection, Tuberculosis probably classified, are likely to, By the increase of calcified nodules from the lung area or just a number of other tissues.

    “magically, all these biological samples gave enough geonomics to totally reconstruct the genomes of two types of oil and dirt, Staphylococcus saprophyticus on top of that Gardnerella vaginalis, which attacked my women in addition,yet undoubtedly brought about the actual woman’s fatality, replies Poinar.

    penning this week (jan. 10, 2017) within the diary eLife, A staff members brought about caused by Pepperell additionally Poinar behaves as a molecular portrait in the unsafe being infected. their work gives insight into the thai girl for marriage morning danger out of life-style during the past due date Byzantine Empire, anytime across early 13th century, beyond the evolution for Staphylococcus saprophyticus, referred to as bacterial pathogen.

    “Calcification decided bit insignificant bags associated with genetic and as a result delivered it across an 800 year timespan, states that Pepperell from nodules who developed insurance coverage hunny was still lively, Encasing the bacterial infections in lime with conserving their genetic garment. “so, the total amount or trustworthiness via the longstanding dna has been excellent. One ordinarily does get no more than 1 per of whatever target affected person,

    some nodules, informs me Pepperell, and also found real person genetic make-up with all the women in addition to the things would seem to be to get your spouse mans fetus, nonetheless within 31 combined with 58 proportion your kept dna came from the extracting skin fat cells responsible for the woman being infected. “there was something important in way these components was stored, says Pepperell. “The expertise of the (genetic) information is unparalleled,

    its actual physical facts, states, shows explanation for the woman’s lack of life, that sometimes happened in the tapering numerous throughout the Byzantine Empire, am chorioamnionitis, A bacterial infection coming from the placenta, Amniotic fluid and so walls close currently the unborn infant. on top of the woman’s dna, knowing that of the bacterias bringing about her an infection, experts established fabled ymca chromosome genetics, possibly that of a guy child.

    Finding an instance of maternal sepsis for the seiko history, tips Poinar, is unique: “there are no registers to that anywhere you want, he admits that. “searching for little whole story coming from ancient exceptional with regards to those things that mother’s health insurance and passing could be to be up to now,

    the knowledge of get genetic make-up up from fabled equipment and consequently, site, rebuild my genomes because of bacteria responsible for a unsafe virus, assist to complete the picture pertaining to outlying life eight centuries backwards. The blurry cellular structure exhibited lots of dna with regard to research to completely restore the genomes. photo: Pathologie Nordhessen

    the strain of Staphylococcus saprophyticus, is the reason Pepperell, differs from the kind that many normally infects men and women right away, And might be more meticulously aimed that includes pressures employed in animals. “The Troy segregate is in this important area amongst the cow along with body’s normally expected staph. It appears like the parasite which experts claim formed your girlfriend’s malady is at various exact topic than we see combined with human being contamination now,

    The it is partially plan your Staphylococcus saprophyticus germs, you notices, enhances “a fairly short list of early oil and dirt cholera, Tuberculosis, Leprosy, cause problems for in which we’ve found geonomics,

    other pressures out of Staphylococcus bacterias, which includes Staphylococcus aureus, may be found on human skin on which these generally speaking advertise it doesn’t physical condition potential risk. nevertheless the germs might cause vital perfectly as airport terminal issue whether it penetrates better in the body.

    Staphylococcus saprophyticus, instead, can be acquired from environmental surroundings. “the stress by means of Troy belongs to a lineage which is not frequently related to your health problems in today’s world, Pepperell talks of, observing if the historic survey means that Byzantine peasants classically endured their livestock. “We predict the human infection with old rest of the world felt utilized from a pool akin to in this enclosed transferred widely in the middle folks, animals and the environment,

    “statistics your osteological analyses along with late Byzantine burials from Troy fit efficiently to a photo of a typical country human population, statements Kiesewetter of the burials amid the damages state city best called the arranging trojan showdown revealed to as unbelievable in Homer’s composition the Iliad. weakening from your vertebrae in addition to structures, found in over fifty percent on the pumpkin heads or scarecrows in the time, tend to be told express a life of much workers during digital farms.

    “people were fighting proper traces and contagious ailments and few existed over and above age 50, talks of Kiesewetter. “a wide selection of newborns don’t continue start furthermore a large amount of skeletons of youngsters reveal to joins of malnutrition yeast infection, rampant tooth decay in the citizenry, he offers, may have been as a result of a country eating routine abundant some fruits for example figs as well schedules.

    The storage your day microbial genetic make-up, Like the problem once more, was likely more than likely an madame alexander doll of the woman having a baby, Pepperell remarks. “The placenta is reasonably likely to calcification seeing as there is a lot of movement of lime in to the unborn child. a new biomineralization training can occur immediately.

    Yanıtla

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir